Namimiss ko siya

Kung may sarili man akong namimiss ko, yun yung sarili ko nung kaka-graduate ko pa lang sa UP, nung nag-eedit pa lang ako ng mga ballet recital sa Katipunan na P1000 per project na tatapusin ko ng dalawang araw pagkatapos kinabukasan, maglilibot sa Makati para magpasa ng resume na ang 2×2 picture ay ang graduation picture kong maganda ang lighting at make-up, para bang sinasabing, “oo na, fresh grad ako, oo na, ako lang ang papayag sa 10k/mo minus tax pa dahil wala pa naman akong karapatan pang mag-inarte kahit sabi ni Oble, matapang daw ako, matalino, walang takot, kahit kanino”.

Hindi lang halata, pero ma-drama na tayo nung bata pa, tanong mo pa sa guard nung nawala ka sa SM

Lagi nating sinasabi, ang sarap ng buhay nung bata pa tayo. Simple lang ang mga problema, ang inaalala lang e kung tutubuan ba ako ng puno ng santol sa lalamunan gaya ng sabi ni Ali kasi nakalunok ako ng buto o kung paano pipigilin ang luha ko sa harap ng mga kalaro kong lalaki sa kickball nung nauna kong sipain ang hangin kesa sa bola, at hindi kung saan kukuha ng perang pambayad ng condo nang hindi nabebelow-minimum ang ATM account, o kung paano pipigilin ang luha sa harap ng mga taong feeling God o kanang-kamay ni God nung masabihan kang tanga kaya bibilang ka na lang ng 1 to 100 na sheep na tumatalon sa fence habang sinasabi sa sarili, pagpasensyahan mo na sila, hindi siguro sila naarawan nung bata at nakapag-kickball sa kalsada.

Sa bawat departure, may arrival, tanong mo pa sa airport

Nasa departure area kami nun ng NAIA, papuntang Santorini, Greece para sa shooting ng For the First Time. Ang dala ko, dalawang malaking bag lang. Hindi rin ako malungkot. E isang linggo lang naman kami sa Greece, alam kong babalik ako. Wala ring kapamilya o kaibigang naghatid sakin papuntang airport, mga staff at crew lang ang kasama ko.

Pero sa paligid ko, ang dami-daming malalaking bag, na nakalagay pa sa mga pushcart, yung alam mong yung pag-impake nila e hindi lang sila isang linggong mawawala. Tapos andaming nag-iiyakan, andaming nagyayakapan, andaming nagpapaalaman, yung parang hindi nila alam kung kelan pa uli babalik yung isa. Nanay sa anak. Anak sa magulang. Asawa sa asawa. Boyfriend sa girlfriend. Iiwan sa mang-iiwan.

Tinext ko si Ethel na ang tatay ay OFW sa Saudi, na minsan lang sa isang taon kung makauwi: “Ganito pala kalungkot sa departure area. Walang kasing lungkot.”

At ang sagot niya: “Isipin mo na lang kung gaano kasaya yung arrivals area.”

Ngayong taon, nasa arrivals area si Ethel.#

Pa-order nga po ng pag-ibig, with extra cheese, willing to wait

May kilala akong hindi pa nagkaka-boyfriend since birth. Gusto na raw niyang magka-boyfriend, yung maranasan na kapag pinagalitan siya ng boss niya e merong magsasabi sa kanyang “it’s okay” o kapag pagod na pagod siya galing trabaho e ok lang kasi may kasama naman siyang mag-dinner later with interesting conversation tungkol sa buhay, buwan at bituin. Nag-text siya sakin isang beses, “Argh, I’m the only person I know na hindi pa nagkaka-boyfriend.” Napa-dalawang-isip tuloy ako. Hindi ko alam kung hahanapan ko siya ng boyfriend, o hahanapan ko siya ng iba pang kilala kong hindi pa nagkaka-boyfriend.

May kilala akong baklang umibig sa isang lalaki. Hindi lang sa lalaki, kundi sa lalaking may asawa. At hindi lang basta umibig kundi umibig na nung manganganak na yung asawa nung lalaki, e siya pa yung nagdala sa ospital. Ngayon, over na siya, sabi niya ha. Dati daw kasi, maalala lang nya yung lalaki ay biglang mapapaiyak na lang siya kahit nagtatrabaho pa, at hindi na siya mapapatahan. Ngayon, naiiyak na lang siya kapag naririnig niya ang “I’ll Never Get Over You Getting Over Me”. Huling balita ko, ginagawan siya ng dambana sa may Scout Circle kabilang ang mga kapwa niyang martir na Boy Scouts. May bandang drum and lyre daw sa ribbon-cutting. Tutugtugin ang “I’ll Never Get Over You Getting Over Me” hanggang hindi na siya magpanggap na over na siya.

Hu u, sabi ng pre-2008 self ko. Dis is me, reply ng post-2008 self ko, y? angal b u? Part 2

Di ko inakala na makakapunta ako sa Greece. Pero dahil mabait si God at si Direk Joyce Bernal (pati sina Ayrin, Marian Rivera at Tatay Joe, na nag-donate sa “Oplan: Isabit si Tonet sa Byaheng Greece”), paggising ko mula sa pagkahaba-habang flight, andun na ‘ko sa Santorini bilang sabit na script continuity para sa pelikulang For The First Time ng Star Cinema. Sa totoo lang, hindi ganun kasaya ang karanasan sa Greece, pero nung tumigil nang mag-roll ang camera (na tilt at pan lang ang movement, dahil wala kaming dolly o mini-jib, sorry na, indie shoot lang, Greece yun e), dun nag-umpisang humiwaga ang Greece.

Tulad nung last day ng shooting at nagpaiwan kami ni Ayrin sa Oia kahit hindi namin alam kung paano kami makakabalik sa apartment dahil wala nang service at mahal naman ang taxi. Pero nagkwentuhan pa rin kami sa isa sa mga restaurants dun, umorder ng masarap na cake, kumain nang wala nang kunsumisyon dahil sa pelikula, tumingin sa Aegean Sea, hanapin ang nawawalang buwan, at bumuntung-hininga, sabay sabing, syet nasa Greece tayo, syet kumakain tayo ng cake sa Greece, syet tapos na ang pelikula, syet nasa harap natin ang Aegean Sea, syet paano tayo uuwi. Pero dahil sa hiwaga ng Santorini kapag tapos na ang shooting, nakauwi naman kami sa paraang napaka-Pinoy. Lakad. Alay-lakad.

Na sa sobrang layo, napagkwentuhan namin ang buhay-TV, Marimar, Dyesebel, si ganito, si ganun, ang ano, ang ano pa, na mga bagay na pinag-uusapan naman namin dati pero parang nun pa lang namin pinag-uusapan, na parang bago pa lang. Pag-uwi namin, may pa-last day party ang isang Pinoy dun. At kami ay naglasing-lasingan nina Direk Joyce, Ayrin at KC Concepcion habang kumakanta ng Linger, You Oughtta Know at God Bless the Broken Road. Sino’ng mag-aakala na isang araw ay makakanta ko si Alanis sa Santorini? Kahit maling akala, wala.

Hu u, sabi ng pre-2008 self ko. Dis is me, reply ng post-2008 self ko, y? angal b u? Part 1

Kung itetext ng post-2008 sarili ko ang pre-2008 sarili ko, ang irereply siguro ng pre-2008 sarili ko ay: “hu u?”

Aminado naman ako, na binago ako ng 2008. Yung tipong pagbabago na nangyari na lang, yung hindi na inisip, yung bago ka pa nagka-wisyong isipin e andun na yung pagbabago, yung tipong pagbabagong pati sarili mo ay ginulat mo, tapos sa dulo hindi naman pala masyadong kagulat-gulat, medyo lang.

At yun pala ang pinakamasarap na pagbabago. Yung inaakap na lang.

Nagtapos nung 2008 ang Marimar at nag-umpisa naman ang Dyesebel. Mga TV show lang sila, pero binago nila ang mga paniniwala at pananaw ko. Na okey lang pala hindi masyadong seryosohin ang mga bagay-bagay. Na okey lang pala sumubok ng bago. Na okey lang pala magkamali, bakit sino bang nagbibilang? Na okey lang pala magdesisyon nang di pinapaputi ang buhok sa kakaisip nang malalim. Na okey lang magdesisyon nang tatlong segundo lang pinag-isipan, tapos kung mali pala ang desisyon, okey lang pala, bakit, perfect ka? Na okey lang pala. Okey lang. (TV show pa lang sila ng lagay na yan a, e pano pa kaya kung nag-anyong tao pa sila? Actually, parang okey lang.)

Walang permanente sa mundo, tattoo lang

Magpapa-tato dapat ako bukas. “Ilaya” na alibata sa bandang likod ng tenga. Pero hindi na. Hindi na muna.

“Bakit ka ba magpapa-tato ngayon?” tanong sakin ni Glenn. Halatang medyo naiirita dahil sa biglaan kong pag-isked na magpa-tato.

“Wala, gusto ko lang,” sabi ko. “E magpapa-tato naman talaga ako sa buong buhay ko e, hindi ko nga lang alam kung kelan.”

“E bat nga ngayon?” sabi ni Glenn. Relax Glenn, chill.

“Ewan.” Napatahimik ako. “Sabi ko dati, papa-tato ako kapag may milestone buhay ko.”

“O e ano’ng milestone ngayon?”

Gusto ko sanang sabihin, “wala”, pero ang rhetorical question, kapag sinagot mo, may tanga. Kapag sa inis mo pa sinagot yun, doble tanga, may taas-kilay pa.

“Feeling ko kasi parang urge mo lang yan ngayon e. Parang pottery, parang glassblowing, parang streetdance,” sabi ni Glenn.

“Sige sige, maghihintay na lang ako ng milestone, kung anuman yun.”

“Edi mas masarap yung tato.”

Parang ang sarap nga isipin nun. May punto ka Glenn. Nagsalita uli ako, “Magpapa-tato ako kapag magawa ko na yung first film ko. Full-length ha.”

“O sige ba,” sang-ayon naman siya. “Ako, magpapa-tato kapag ma-publish ko na ang unang libro ko.” Inextend nya sakin ang kanang kamay nya. “Deal?”

Kinabahan ako dun a. “Ehh… Pano kung 50 years old na ko makagawa ng first film ko?”

“Edi 50 years old ka magpa-tato!”

“O sige.” Napalunok ako dun a, pero kinamayan ko na rin siya. “Deal.”

Glenn, two years from now, may tato na ko. Itaga mo yan sa bato.

I-tato mo pa kamo.#

And I quote Bb. Joyce Bernal

1. Joyce Bernal: (through text) Tonet, tanong mo kina Marian, Paolo, Helen, Jing, etc kung ano’ng gusto nila sa Starbucks.
Tonet: Ok. Wait lang po.
Tonet: (after five minutes) Ayrin- iced cafe mocha with extra shot espresso; Tonet- iced cafe mocha; Ms Helen, May- caramel macchiato; Denoy- coffee frappe light; Marian- chocolate cream; Erwin- caramel macchiato hot; Kuya Odie- mocha frappe; Kuya Rommel, Kuya Allan- iced cafe mocha
Tonet: (after one minute) Eto pa po: Tata Joe- hot mocha; Earl- coffee jelly w/o whipped cream; Paolo- ensaymada; Ms Jean- hot chocolate
Joyce Bernal: (after one minute) SARADO NA ANG STARBUCKS!!!
Tonet: Waaaaaaaah!
Joyce Bernal: E kung makapag-order ka naman kasi, parang magra-run ako for mayor!
Tonet: E Direk! Ang lawak naman kasi ng etc no!
Joyce Bernal: Tse! You’re fired! Leave this country!

Pagdating niya sa set, nabili niya lahat ng order.

2. Joyce Bernal: Naglalakad kami sa mall [ng kaibigan ko]. May nakita kaming babae: naka-camouflage pants. Naka-camouflage na cap. Naka-camouflage na jacket. Ang tawag sa get-up nya: Over-fatigue.

3. Joyce Bernal (habang set-up pa ng isang malaking eksena sa Marimar): Tonet, matutulog lang ako sa van. Gisingin mo’ko after 15 minutes. 15 minutes ha.
Tonet (after 15 minutes; nag-alarm na ang timer sa cellphone): Direk, gising na po.
Joyce Bernal: Tse! Ang strict mo naman!

4. Joyce Bernal (sa isang talent (extra) na sireno sa Dyesebel na dapat ay hahagupitin nang malakas na malakas ang likod ni Bukanding (Paolo Ballesteros) bilang parusa): Kuya, ang hina mong humagupit, nasa foreground pa naman kita! Ang lambot mo, para kang pinakuluan!

5. Joyce Bernal (sa isang talent na sobrang puti ng make-up sa mukha): Ate, taga-GMA Kapuso Foundation ka ba? 

6. Joyce Bernal (dahil sa kanyang goal na turuan ng mga ka-jologsan si KC): Ang epal, ibig sabihin, makapal, sumisingit sa di naman dapat, nakiki-eksena. Epal. Umeepal.
KC (after some time): Direk, I’m epal na! (pero ang pagka-pronounce ni KC ay hindi pa rin pang-jologs na balahura. May class at finesse pa rin. “Ahp-hul.”)
Joyce Bernal: KC, yung “epal” mo, papunta na sa fruit. 

7. Joyce Bernal (to Dysebel’s Associate Producer on phone, sa set noon ng Marimar na malapit nang matapos; ise-sked na ang location-hunting sa Coron, Palawan para sa Dyesebel): Ibili mo rin ng ticket si Tonet. Sya yung script continuity ko. Ako bahala sa pamasahe niya. Isasama ko sa Palawan.

8. Joyce Bernal (sa set noon ng For the First Time habang nagkakape sa Serendra): Tonet, isasama kita sa Greece. Ako bahala sa kalahati ng pamasahe mo.

9. Joyce Bernal (through text, madaling araw, Aug 30, 2008): Tonet, ano’ng full name mo?
Tonet: Antoinette Jadaone po.

Kinagabihan, concert ng Eraserheads sa The Fort Open Grounds. Hindi nakalagay ang pangalan ko sa VIP list ng Sony BMG (mula sa kabaitan ni Chino ng Silent Sanctuary); yun ang inaasahan kong guest pass ko. Tinext ko si Direk Joyce (na nasa taping pa nun ng Dyesebel sa Subic; nag-absent lang kasi ako): “Direk, hindi ako makapasok!!! Waaaah! Hindi ako nagpapa-panic.” Agad na pinakausap ako ni Direk Joyce kay Julie (staff ng Eraserheads). “Anong pangalan mo?” tanong ni Julie. “Antoinette Jadaone po.” “Sige, pasok ka na,” sabi agad ni Julie.

Nasa VIP list daw ako ni Ely. Ipinasok ako ni Direk Joyce, kaninang madaling-araw lang.

10. Tonet (sa isang inuman kasama ang ilang cast ng Dyesebel): Oo, mahal ko po ‘tong si Direk Joyce.
Joyce Bernal: Sus, parang hindi naman!#

Gaga lang

Ang kagagahan, walang pinipiling edad. Ang pagka-inis sa sarili dahil sa kagagahang yun, yun ang may pagka-choosy.

Nung ten ako, nag-volunteer akong bantayan ang sari-sari store namin. Pakiramdam ko, kahera ako sa SM na magaling sa math. May bumiling mama, magkano raw yung Ligo na sardinas. Tinignan ko yung de lata; walang nakasulat na presyo. Tinignan ko yung mga papel sa gilid; wala ring price list. Tinignan ko hanggang dulo ng utak ko; bobo rin siya sa presyong sardinas. Dahil kahera-kaherahan ng SM ako, sinabi ko sa sarili ko: alam mo dapat ang presyo, wag ka magtanong, nakakahiya. Na-peer pressure ako ng aking utak, at ayun, nagpaka-matalino ako kahit wala akong ideya kung magkano ang isang Ligo. “Dalawang piso po ang isa.” Nung nakita kong nagulat ang kunot na noo nung mama, alam ko nang may mali sa sinabi ko-at na mas matalino yung mama kaysa sakin. “Sige, bibilhin ko lahat.” At naiyak na lang ang nanay ko nung nalamang naubos ang sardinas namin sa halagang P24 lang. Pasensya, ten years old lang. Chikadees at Bazooka po ang specialty ko, hindi kumplikadong mga bilihin.

Friends

May kaibigan akong nagpa-tato. Tinanong ko siya kung masakit ba. Tinanong din niya ako: Malungkot ka ba? Kasi kung malungkot daw ako o nasasaktan, hindi masakit, hindi ako masasaktan. Kaya nung nagpa-tato ako, hindi pala masakit, sabi niya. Tinanong niya ako kung kelan ko gusto magpa-tato, sabihan ko raw siya. Magpapa-tato raw siya ulit. Ang hindi ko alam ay kung ngayon, masasaktan na siya.

May kaibigan akong tumawag sa’kin isang mapayapang hapon. Nung sinagot ko ang cellphone, narinig ko siya sa kabilang linya, umiiyak. Ang dami niyang sinasabi, pero ang naintindihan ko lang: Niloko niya ko, niloko niya ko. Sabi ko: Ha? Ano? Ipinaliwanag niya, ang dami niya uling sinabi, pero ang naintindihan ko lang uli: Niloko niya ko. At yun lang yata ang kailangan kong maintindihan. Sabi ko sa kanya, ilang beses na siyang nasaktan nun. Itigil na niya. Umalis na siya, para naman sa sarili niya. Sabi niya, oo nga raw, sawa na siya, sobra na siyang nasaktan. Binaba niya ang teleponong galit at umiiyak pa rin. Pagkatapos ng tatlong linggo, sila na ulit.